Τρίτη, 16 Οκτωβρίου 2018

ΒΓΑΛΜΕΝΗ ΑΠΟ ΑΛΛΗ ΕΠΟΧΗ

Η άλλη Σόφια

Η πρωτεύουσα της Βουλγαρίας μπορεί να έχει ένα ολοένα πιο μοντέρνο και πιο δυτικό προφίλ δεν ξεχνά όμως και το παρελθόν της. Κάνοντας βόλτα στους δρόμους και τα στενάκια της παρατηρείς πολύ εύκολα το παλιό να παντρεύεται συνήθως ευχάριστα με το καινούργιο. Πολυκατοικίες του '30 συγκλονιστικής αισθητικής που «φωνάζουν» την ιστορία τους στέκουν αγέρωχα πλάι σε νέα κτίσματα που βέβαια φαντάζουν «φτηνιάρικα».



Λίγα χλμ. έξω από το κέντρο της Σόφιας βρίσκεται το Μουσείο Σοσιαλιστικής Τέχνης. Πρόκειται ουσιαστικά για έναν κήπο με αγάλματα που αφαιρέθηκαν από πλατείες και δημόσια κτίρια με την πτώση του κομμουνισμού. Οι Βούλγαροι κράτησαν μεγάλο μέρος από αυτά και τώρα τα εκθέτουν.



Περπατώντας ανάμεσά τους σκέφτομαι πως μπορεί να τα αντιμετώπιζαν οι κάτοικοι, εάν τα φοβόντουσαν, εάν τα αγαπούσαν, εάν χάρηκαν που τα «ξεφορτώθηκαν». Ξεχώρισα αυτό με την προτομή του Λένιν, με σόκαραν τα αγάλματα ανθρώπων που μοχθούσαν στη δουλειά, ή αυτών που πονούσαν και το έβλεπες στη στάση του σώματός τους...



Επισκέφτηκα όμως και το Εθνικο Μουσείο Στρατιωτικής Ιστορίας, αυτό δηλαδή κατά τύχη. Περπατώντας στη Σόφια, που είναι μια πόλη που σε προκαλεί να τη δεις με το πόδι, έπεσα πάνω του. Ο ανοιχτός προαύλιος χώρος του λειτουργεί και σαν πέρασμα να πας από τη μια γειτονιά στην άλλη. Αυτό και έκανα...



Περπάτησα ανάμεσα σε τανκ και μαχητικά αεροπλάνα, φορτηγά και άλλα οχήματα. Ο ουρανός ήταν συννεφιασμένος. Τα διπλανά παλιά κτίρια βοηθούσαν σε όλο αυτό το... σκηνικό πολέμου. Ενιωθα λες και είμαι στο πεδίο της μάχης. Αναρωτήθηκα πόσα από αυτά τα οχήματα και αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν σε μάχες, έσωσαν ανθρώπους, σκότωσαν άλλους, μπήκαν νικητήρια σε μια κατακτημένη πόλη... Από τις μαύρες σκέψεις μου με έβγαλαν κάτι παιδικές φωνές που έπαιζαν στον χώρο.



Βγαίνοντας από το μουσείο χάιδεψα μια γάτα που βρισκόταν στη μεγάλη σιδερένια πόρτα και δεν γύρισα ούτε να ρίξω ένα βλέμμα πίσω μου. Αγριο και ματωμένο το παρελθόν και αυτής της χώρας, μα μην το ξεχνάς. Η ιστορία πρέπει να μαθαίνεται, όχι να επαναλαμβάνεται...

Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου 2018

ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΣΤΗ ΣΟΦΙΑ

50 χλμ. περπάτημα

Είναι όμορφα να επιστρέφω στη Σόφια. Την έχω αγαπήσει (και) αυτήν την πόλη. Εχει έναν ευρωπαϊκό αέρα, παράλληλα με τον -οικείο σε εμάς τους Ελληνες- βαλκανικό της. Χαίρομαι να βγαίνω στα πάρκα και στις πλατείες της. Να κάνω χιλιόμετρα απολαμβάνοντας το ταξίδι μου σε μια πόλη όπου το Φθινόπωρο έχει ένα πολύ ξεχωριστό και ιδιαίτερο χρώμα. Να καίω πάνω από 3.500 θερμίδες και να τρώω τα γλυκάκια μου και τις μπάνιτσές μου δίχως τύψεις!





Η Σόφια βρίσκεται σε ανάπτυξη και αυτό το βλέπεις παντού τριγύρω σου. Χτίζονται νέα κτίρια, ανακαινίζονται τα παλιά (με χρήματα της Ε.Ε.), πεζοδρομούνται δρόμοι (με χρήματα της Ε.Ε.), αναβαθμίζονται οι αστικές συγκοινωνίες (με χρήματα της Ε.Ε.), δεν υπάρχει θόρυβος στους δρόμους, στα πεζοδρόμια μπορείς να περπατήσεις σαν άνθρωπος δίχως να τρέμεις μήπως σε πατήσει μηχανάκι, στις διαβάσεις οι οδηγοί σταματούν για τους πεζούς...





Πίσω από αυτό το ωραίο προσωπείο βέβαια θα δεις και τη φτώχεια, θα μάθεις και για τη σπατάλη του δημόσιου χρήματος για την οποία κατηγορείται ο νυν δήμαρχος της πόλης, μια είδηση που βρίσκεται στο στόμα των κατοίκων οι οποίοι όταν μαθαίνουν ότι είμαι από την Ελλάδα μου λένε «εσείς βγαίνετε στους δρόμους για να διαδηλώνετε για τις αδικίες». Τι να του πρωτοπείς τώρα...





Είναι όμορφα να επιστρέφω στη Σόφια. Και άσχημα που κάθε φορά κάνω συγκρίσεις με την Ελλάδα και τα σημεία στα οποία είμαστε πίσω καθηλωμένοι σε παλιές νοοτροπίες και συμπεριφορές. Γιατί δεν μας λείπει κάτι, μόνο όραμα και ικανοί άνθρωποι σε ηγετικές θέσεις. Μεγάλη κουβέντα ανοίγω. Οχι μόνο Βαλκανικού βεληνεκούς, αλλά παγκόσμιου...

Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2018

ΜΙΣΩ, ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ

Θέμα παιδείας

Δεν υπάρχει μέρα που να μην κάνω ένα πέρα δώθε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να μην πέσω επάνω σε υβριστικά σχόλια, ιντερνετικούς τσακωμούς, ξεκατινιάσματα και απειλές. Και το τραγελαφικό της όλης υπόθεσης είναι πως σχεδόν όλοι όσοι τσακώνονται είναι άγνωστοι μεταξύ τους. Ρε παιδί μου για να το καταλάβω λίγο αυτό, υπάρχει κόσμος που ξυπνάει το πρωί και «φτιάχνεται» βρίζοντας κάποιον άλλον; Γράφοντας άσχημα σχόλια και μειώνοντας τον συνάνθρωπό του ας πούμε νιώθει καλύτερα με τον εαυτό του; Μάλλον! Ισως, τι να πω, δεν ξέρω.


Η παιδεία μας... ξεχειλίζει καθημερινά στα σόσιαλ μίντια, αφού ο καθένας μας κλεισμένος στη σαπουνόφουσκα του μικρόκοσμού του αισθάνεται την ασφάλεια να γράψει τα χειρότερα που έχει κλεισμένα στην ψυχή του. Και πολύ συχνά συμβαίνει να είσαι καλοπροαίρετος, όμως η αντιμετώπιση των άλλων να βγάζει και τα δικά σου κακά στοιχεία προς τα έξω. Το έχω πάθει κι εγώ, απλώς πια εκπαιδεύτηκα στο να κοντρολάρω τον εαυτό μου και να μην αναλώνομαι πια σε τέτοιες βλακείες. Πάντως το διαδικτυακό μίσος είναι ένα παγκόσμιο φαινόμενο που πρέπει να αναλυθεί από τους ειδικούς. Γιατί βγάζουμε τέτοια κακία και τόσο μίσος στους άλλους; Για να φανούμε; Ως επίδειξη; Είναι μαγκιά; Μισώ, άρα υπάρχω, ή υπάρχω επειδή μισώ;

Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου 2018

ΤΗ ΜΕΡΑ ΠΟΥ ΠΑΝΤΡΕΥΤΗΚΑΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΜΟΥ

9 Οκτωβρίου 1971

Κάθομαι στο υπνοδωμάτιο του μπαμπά και της μαμάς. Εκείνη ανοίγει ένα ντουλάπι και βγάζει από μέσα ένα κουτί από το Bambolino στο Παγκράτι. Είναι το κουτί με τα στέφανα του γάμου της που τελέστηκε στις 9 Οκτωβρίου 1971 στο Ιερό Ναό του Αγίου Παντελεήμονα Ιλισσού. Δίπλα διακρίνω το μπουκετάκι που κρατούσε η μαμά μου όταν βγήκε από το αυτοκίνητο που τη μετέφερε από το πατρικό της στον Νέο Κόσμο προς την εκκλησία της λεωφόρου Καλλιρρόης. Εκεί την περίμενε ο μπαμπάς της, ο παππούς μου ο Βασίλης που τη συνόδευσε μέχρι τα σκαλιά της εκκλησίας και την παρέδωσε στον δικό μου μπαμπά.




Τα στέφανα έχουν διατηρηθεί σε πολύ καλή κατάσταση. Η μικρή ανθοδέσμη έχει πια ξεραθεί, όμως φαντάζομαι τη μαμά να την κρατά σφιχτά στα χέρια της θέλοντας να ηρεμήσει την αγωνία της για την τελετή. Στο κουτί υπάρχει και ένα μικρό κομμάτι κερί από τη λαμπάδα του γάμου. Σε μια γωνιά βρίσκουμε ένα μικρό κομμάτι ύφασμα. Το ξετυλίγει η μαμά και συγκινείται. Είναι κάτι που της είχε φτιάξει η δική της μαμά για να πάρει μαζί της στο νέο της σπιτικό και να έχει έναν καλό γάμο. Ενα μικρό σταυρουδάκι, ένα εικονισματάκι της Παναγίας, λίγο λιβάνι και μερικά άνθη λουλουδιών... Ολα αυτά μαζί με την ευχή της!





Κοιτάζω τη μαμά μου να ταξιδεύει στο παρελθόν και τα μάτια της γεμίζουν αναμνήσεις. Πηγαίνουμε στο σαλόνι και ψάχνουμε ανάμεσα στα φωτογραφικά άλμπουμ. Τι ευτυχία και χαρά αυτά τα άλμπουμ. Σε δευτερόλεπτα μια ολόκληρη ζωή ξετυλίγεται μπροστά μου, δίχως USB, σκληρούς δίσκους και υπολογιστές. Βρίσκουμε το άλμπουμ του γάμου τους. Ασπρόμαυρο, μα όμως τόσο πολύχρωμο. Το ξεφυλλίζω και εισπράττω την αγάπη που εκπέμπουν οι φωτό του.




Η μαμά μου απίστευτα μικρή και με νυφικό της εποχής. Ο μπαμπάς λεβέντης και τόσο αδύνατος με το παπιγιόν του το οποίο έχω μέχρι σήμερα. Είδα τις γιαγιάδες και τον παππού μου, κάτι θείες, τον νονό μου και τον νονό της αδερφής μου. Α και κάτι μεγάλα ξαδέρφια μου. Για μια στιγμή ένιωσα πως ήμουν κι εγώ εκεί καλεσμένος στον γάμο τους...



Φοβερό όμως έτσι; Να μπορείς να ταξιδέψεις στο παρελθόν, σε μια περίοδο που δεν υπήρχες καν! Εβγαλα το κινητό μου και απαθανάτισα μερικές στιγμές από τη γαμήλια τελετή. Ακολούθησε μετά ένα μίνι πάρτι στο σπίτι του θείου μου του Σταμάτη (αδερφού του μπαμπά μου). Και κάπως έτσι, εκείνο το όμορφο βράδυ της 9ης Οκτωβρίου 1971 μπήκαν τα θεμέλια που δρομολόγησαν και τη δική μου ύπαρξη σε αυτόν τον κόσμο...

Τρίτη, 9 Οκτωβρίου 2018

ΠΩΣ ΝΑ ΚΛΕΨΕΙΣ ΤΗ ΣΕΙΡΑ ΣΤΟ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ

Απύθμενο θράσος

Βράδυ στην πόλη. Με τη μαμά μου και τα δυο μου ανιψάκια βρισκόμαστε σε ένα σούπερ μάρκετ κυριολεκτικά στο κλείσιμο. Παίρνουμε βιαστικά κάτι απαραίτητα και κατευθυνόμαστε στο ταμείο. Αφήνουμε τα πράγματα στον ιμάντα του ταμείου. Μια κυρία μπροστά μας έχει χτυπήσει τα δικά της και βρίσκεται μπροστά στις σακούλες περιμένοντας να πληρώσει. Για να μην δημιουργούμε συνωστισμό στο ταμείο προτείνω στα ανιψάκια μου να βγούμε εκτός, πίσω από την κυρία. Καθώς εκείνη ετοιμάζεται να φύγει βλέπω κάτι μπανάνες να κατηφορίζουν μπροστά από το ταμείο και άλλα προϊόντα που δεν τα αναγνωρίζω. Δεν είναι τα δικά μας...


Τι είχε συμβεί; Πολύ απλά ο προχωρημένης ηλικίας κυριούλης που βρισκόταν πίσω από τη μαμά μου, εκμεταλλεύτηκε το κενό που δημιουργήθηκε στο σημείο όπου η ταμίας είχε πάρει τα ψώνια της προηγούμενης και έβαλε τα δικά του πράγματα. Η ταμίας μην γνωρίζοντας ποιος έχει σειρά, απλώς ξεκίνησε να «χτυπάει» αυτά που έβλεπε μπροστά της. Και κάπως έτσι ο «κύριος» πέρασε μπροστά μας. Μέχρι να καταλάβω τι είχε συμβεί, ο τύπος πλήρωνε ήδη. Δεν ξέρω εάν μπερδεύτηκε (τι καλούλης που είμαι) και νόμιζε ότι ήμασταν με την προηγούμενη κυρία. Αλλά πάλι πως μπορείς να μπερδευτείς όταν βλέπεις πράγματα στον ιμάντα και πας εσύ και τοποθετείς τα δικά σου μπροστά από αυτά. Δεν μίλησα. Και νευρίασα πολύ με τον εαυτό μου. Δεν έχω μάθει από το σπίτι μου να παίρνω τη σειρά κανενός και σέβομαι τον συνάνθρωπό μου γι' αυτό και δεν μπορώ να διαχειριστώ το τόσο θράσος. Θέλω όμως να το δουλέψω περισσότερο και να υπερασπίζομαι τον εαυτό μου σε κάθε ανάλογη περίπτωση. Γιατί είναι γεμάτη η Ελλάδα με κάτι τέτοιους μάγκες που νομίζουν ότι τους παίρνει να φέρονται έτσι... Που όσο εμείς δεν μιλάμε τους παίρνει και τους παραπαίρνει!

Δευτέρα, 8 Οκτωβρίου 2018

ΑΝΤΡΑΣ ΜΕ ΜΩΡΟ ΣΤΗΝ ΑΓΚΑΛΙΑ ΞΕΣΠΑΕΙ ΣΕ ΟΔΗΓΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΜΟΥ

Eικόνα της κοινωνίας μας

Οδηγώ στο κέντρο της πόλης. Σε κάποια μικρά στενάκια όπου αναγκαστικά πας αργά, έχεις Στοπ, δεν έχεις. Ο μπροστινός μου είναι εκνευριστικά αργός, αλλά τι να κάνεις; Κάποια στιγμή ακινητοποιεί το όχημά του επειδή ένας άντρας με παρκαρισμένο όχημα έχει ανοίξει την πίσω πόρτα του και σκυμμένος μέσα κάτι κάνει. Δεν έχει δει ότι έχουν αρχίσει να μαζεύονται αυτοκίνητα. Ο μπροστινός μου του χτυπά ελαφρά την κόρνα για να τον ειδοποιήσει. Ο σκυμμένος άντρας βγαίνει έξω, τον κοιτάζει άγρια και αρχίζει να κινείται απειλητικά προς το μέρος του. Επειτα επιστρέφει στην ανοιχτή του πόρτα και συνεχίζει απτόητος αυτό που έκανε. Δευτερόλεπτα αργότερα έρχεται το μεγάλο ΣΟΚ για μένα.


Ο οδηγός του παρκαρισμένου αυτοκινήτου επιχειρούσε να ξελύσει το μωρό του από το καρεκλάκι στο οποίο ήταν δεμένο. Σεβαστό. Δεν έκανε όμως ποτέ ένα νεύμα κατανόησης προς τον οδηγό που του είχε μπλοκάρει τον δρόμο, ώστε να καταλάβει κι ο άλλος τι τον καθυστερούσε. Αντ' αυτού κινήθηκε απειλητικά προς το μέρος του. Και σαν να μην έφτανε αυτό, με το μωρό στην αγκαλιά του βγήκε από το όχημα, στάθηκε στη μέση του δρόμου και βρίζοντας και φωνάζοντας έκανε κάτι σαν να ήθελε να κλωτσήσει το αυτοκίνητο του μπροστινού μου πριν τελικά πάει στο πεζοδρόμιο. Ολα αυτά με το μωρό στην αγκαλιά! Να μαθαίνει από μικρό το παιδί πως είναι να μεγαλώνεις μες στη βία και στον τσαμπουκά, στην αγένεια, στο θράσσος και στις συνθήκες ζούγκλας. Κι έπειτα σκέφτηκα: ρε φίλε τι συνέβη σε αυτόν τον άνθρωπο και έγινε έτσι; Ενα θεριό δίχως ίχνος πολιτισμού έτοιμο να ξεσπάσει σε όποιον βρει μπροστά του. Τρέμω στη σκέψη του τι μπορεί να κάνει ο συγκεκριμένος μες στο σπίτι του... Θα μου πεις δεν το έχουμε ξαναδεί να συμβαίνει όταν προπηλάκιζαν τον Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη κρατώντας τα μωρά τους αγκαλιά; Ναι και; Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να το δεχόμαστε/ανεχόμαστε ως κάτι φυσιολογικό;

Παρασκευή, 5 Οκτωβρίου 2018

ΤΙ ΠΑΙΡΝΕΙΣ, ΤΙ ΑΦΗΝΕΙΣ

Χρόνος σε... μπουκάλι

Ακουγα τις προάλλες το «Time in a bottle» του Jim Crose. Το πολύ ιδιαίτερο αυτό κομμάτι του 1973 «μιλάει» για το τι θα έκανες εάν μπορούσες να σταματήσεις τον χρόνο! Να σώσεις την κάθε μέρα και να κρατήσεις για πάντα την αιωνιότητα στα χέρια σου. Τι θα έκανες εάν μπορούσες μέσα σε ένα μπουκάλι, σε ένα κουτί να πραγματοποιήσεις όλες τις επιθυμίες σου; Να τις βάλεις εκεί μέσα και να τις κλείσεις. Τι θα έπαιρνες μαζί σου; Ποιους θα ήθελες μαζί σου;


Φαντάσου λέει να είχες τη δυνατότητα να πατήσεις ένα κουμπί και να παγώσεις τη ζωή σου ακριβώς στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα! Θα ήθελες; Νιώθεις πως αυτό που έχεις σήμερα, τώρα, θέλεις να κρατήσει για πάντα; Εάν όχι, υπήρξε στιγμή στο παρελθόν που ένιωθες έτσι; Θα ήθελες να γυρίσεις τον χρόνο πίσω και να διατηρήσεις πράγματα, καταστάσεις και ανθρώπους πλάι σου, ή προτιμάς να προχωρήσεις στο μέλλον και να μην επαναλάβεις λάθη του παρελθόντος; Να βρεις το δικό σου σπέσιαλ κάτι; Το δικό σου για πάντα;