Πέμπτη, 21 Απριλίου 2016

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ: ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Κόμπος στο στομάχι

Εχουμε μόλις διασχίσει την οδό Λήδρας και βρισκόμαστε στο σημείο ελέγχου της κυπριακής πλευράς. Αμέσως μας επιτρέπεται η είσοδος απέναντι. Μετά από μερικά βήματα βρισκόμαστε στα Κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου. Οι Τούρκοι κοιτούν τις ταυτότητες και περνούν τα στοιχεία μας στον υπολογιστή. Επειτα μας αφήνουν να περάσουμε. Αρχικά νιώθεις πως βρίσκεσαι σε μια τουριστική συνέχεια της Λήδρας. Αν όμως φύγεις από το κεντρικό σοκάκι τότε τα πάντα γυρνούν πίσω στον χρόνο και πριν καλά - καλά το καταλάβεις έχεις δυστυχώς αλλάξει χώρα.




Τα περισσότερα κτίρια είναι ερειπωμένα. Αλλα πάλι, κατεστραμμένα. Οι κάτοικοι δεν σε κοιτούν περίεργα αφού τόσα χρόνια πια έχουν συνηθίσει τις επισκέψεις τουριστών. Οσο περπατάμε στο κατεχόμενο κομμάτι της παλιάς πόλης της Λευκωσίας τόσο συνειδητοποιούμε τις διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές. Πολιτισμικές, κοινωνικές, παιδείας, κουλτούρας. Δεν ξέρω κατά πόσο αυτοί οι δύο λαοί μπορούν να συνυπάρξουν μια μέρα έτσι απλά.


Αυτός ο δρόμος θα μπορούσε να βρίσκεται και στο ελεύθερο κομμάτι της Λευκωσίας. Είναι περίεργο να βλέπεις ακριβώς την ίδια αρχιτεκτονική με λίγα τετράγωνα διαφορά που όμως μεταξύ τους τα χωρίζει μια νεκρή ζώνη και πολλές διαφορές...


Τέτοιες δίδυμες πόρτες βρήκα και στην ελεύθερη Λευκωσία. Ισως τις έφτιαξαν οι ίδιοι εργάτες...

Η πόλη έχει πολλές αντιθέσεις. Θα βρεις το περιποιημένο και καθαρό τζαμί με τον κήπο του και παραδίπλα την παρακμή σπιτιών και κατοίκων. Θαρρείς πως οι υπεύθυνοι του εποικισμού έφεραν εδώ ανθρώπους που είχαν ζούσαν σε τσαντίρια και εκείνοι αντί να εξελιχθούν μέσα στα σπίτια τους, μετέφεραν τον παλιό τρόπο ζωής τους εδώ. Ενα παιδάκι τρώει δίπλα μας παγωτό. Ξετυλίγει το χαρτί και το πετάει κάτω. Στα 5 μέτρα ο κάδος...



Η εγκατάλειψη και η φθορά καραδοκούν σχεδόν σε κάθε στενό.


Υπάρχουν στενά που δεν κυκλοφορεί ψυχή. Είναι μεσημέρι και έχει αρκετή ζέστη. Από άλλα σπίτια ακούγεται η τηλεόραση στη διαπασών. Κάποιοι μένουν σε κτίρια με σπασμένα τζάμια και χαλασμένες εισόδους. Από τις ανοιχτές πόρτες είδα ανθρώπους να κάθονται στο πάτωμα, πάνω σε χαλιά. Σε μερικά μπαλκόνια κρέμονται τουρκικές σημαίες και σημαίες του Κεμάλ. Μια εντελώς διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία μόλις κάποια μέτρα μακριά από την ευρωπαϊκή Λευκωσία.




Τα σπίτια που βρίσκονται απέναντι από το Λήδρα Πάλας είναι όλα καλοδιατηρημένα και κρύβουν πολύ καλά την ασχήμια που υπάρχει στο εσωτερικό της κατεχόμενης Λευκωσίας.



Κατευθυνόμαστε προς την τάφρο μπροστά από το Λήδρα Πάλας. Εδώ τα σπίτια είναι σαφώς πιο περιποιημένα, σχεδόν δεν διαφέρουν σε τίποτα από αυτά που συναντά κανείς στην ελεύθερη Λευκωσία. Αυτό είναι πολύ σοκαριστικό: το ότι είδα πολλές γειτονιές ατόφιες και περιποιημένες με την ίδια αρχιτεκτονική που θα μπορούσαν να βρίσκονται απέναντι. Πριν από 42 χρόνια όλα αυτά ήταν σε μία πόλη, στην ίδια Λευκωσία.

Το Λήδρα Πάλας όπως φαίνεται από τα Κατεχόμενα.

Στην τάφρο δεσπόζει το φυλάκιο των Ηνωμένων Εθνών και απέναντι κυματίζουν δυναμικά, αλλά και κάπως θλιμμένα η κυπριακή πλάι στην ελληνική σημαία. Νιώθεις περίεργα όταν -ουσιαστικά στον τόπο σου- βλέπεις την τουρκική σημαία. Το ένιωσα εγώ που είμαι επισκέπτης, φαντάζομαι πως θα το αισθάνονται οι περισσότεροι Κύπριοι.

Το φυλάκιο των Ηνωμένων Εθνών στέκεται στη μέση της τάφρου παίζοντας ρόλο διαιτητή σε ένα παιχνίδι στημένο!

Επιστρέψαμε μέσα στην κατεχόμενη παλιά πόλη. Συναντήσαμε δύο εκκλησίες: μία ορθόδοξη και μία καθολική. Η καθολική, ο παλιός Καθεδρικός ναός της Αγίας Σοφίας έχει μετατραπεί σε τζαμί. Στην ορθόδοξη, στον παλιό ναό του Αγίου Νικολάου πραγματοποιούνται εκδηλώσεις. Εδώ το πρόσωπο της πόλης μοιάζει πάλι πιο ευρωπαϊκό, δεν σε τρομάζει τόσο. Παραδίπλα βρίσκεται η κλειστή αγορά και διάφορα εστιατόρια και καφέ. Ενα μεγάλο ξενοδοχείο με καζίνο χαλάει την αισθητική και την ομοιομορφία του τοπίου. Απέξω κόσμος απολαμβάνει την απογευματινή του βόλτα και το τσάι.

Ο άλλοτε Καθεδρικός ναός της Αγίας Σοφίας έχει μετατραπεί σε τζαμί.


Οτι έχει απομείνει από τον παλιό ορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου.

Σε κάποια στροφή μάς περιμένουν τα βρετανικά δικαστήρια, ένα κτίριο ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής που ξεχωρίζει από όλα τα άλλα λόγω του αποικιακού του χαρακτήρα. Παρακάτω βρίσκεται το χάνι Μπουγιούκ. Εδώ παλαιότερα διέμεναν επισκέπτες από την Ανατολή πριν συνεχίσουν το ταξίδι τους. Σήμερα είναι ένα μέρος με μαγαζιά, καφέ και εστιατόρια.

Τα δικαστήρια του Ψευδοκράτους, απομεινάρι των Βρετανών.

Στο χάνι Μπουγιούκ η ζωή κινείται σε άλλους ρυθμούς, πιο ευρωπαϊκούς.


Οση ώρα έμεινα στα Κατεχόμενα, κάτι μέσα μου με πλάκωνε, με ενοχλούσε, με τρόμαζε. Πλησιάζοντας προς την... ελευθερία είδα και άλλα στενά μπλοκαρισμένα και χτισμένα μέχρι πάνω. Σε αρκετά σημεία, δεξιά κι αριστερά βλέπει κανείς τείχη και συνειδητοποιεί και πάλι πόσο εγκλωβισμένη είναι και η μία και η άλλη πλευρά.


Ενα από τα πολλά σημεία όπου ο δρόμος... απλώς καταλήγει σε τείχος. Από πίσω η νεκρή ζώνη και λίγα μέτρα παρακάτω, η ελεύθερη Λευκωσία.


Φτάσαμε στο σημείο ελέγχου. Οι Τουρκάλες (γυναίκες αυτήν τη φορά) κοίταξαν τις ταυτότητες, έγραψαν κάτι στον υπολογιστή και μας άφησαν να φύγουμε. Περνώντας την πράσινη γραμμή ένιωσα μια ανακούφιση που μπήκα στην ελεύθερη Κύπρο. Εστρεψα το βλέμμα μου πίσω. Η τουρκική σημαία, παρέα με αυτήν του Ψευδοκράτους έστεκε ψηλά, καμαρωτή. Τους γύρισα την πλάτη και συνέχισα μπροστά. Μακάρι να βρεθεί σύντομα μια όσο το δυνατόν καλύτερη, δίκαιη και μόνιμη λύση γι' αυτόν τον πονεμένο τόπο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου